"YEMEK HAKKI" SORGULANAMAZ!
“Yemek hakkı” sorgulama ekranlarını sorguluyoruz!
Bu sabah işbaşı yapan İzmir Büyükşehir Belediyesi çalışanı arkadaşlarımızı ekranlarında bir “sürpriz” bekliyordu.
“Yemek Hakkı Sorgulama” başlıklı bir ekrana sicilini girenler yemek hakkı kazanıp kazanmadıklarını ekrandan öğrendiler!
Kimin yemek hakkı var, kimin yemek hakkı yok?
Örneğin; Haziran itibari ile Büyükşehir Belediyesi’nin dağıttığı, herhangi bir bilgi dahi vermeye tenezzül etmeksizin dayattığı, “yiyecek misin, yemeyecek misin?” minvalindeki formları şerh düşerek, bilinçli bir yurttaş, örgütlü bir kamu emekçisi gibi soru sorarak, bilgi isteyerek dolduran emekçilerin belli ki yemek hakkı bulunmamakta…
Doğal Yaşam Parkı’ndan İZSU’nun şu ya da bu ilçedeki arıtma tesisinde çalışan, yerel hizmet şube müdürlüklerinden terminallere kadar İzmir’in en ücra köşelerine kadar hizmet üreten, 30 ilçede farklı yüzlerce hizmet biriminde, arazide alanda ter döken farklı birimlerden kamu emekçilerinin formlara verdikleri yanıttan bağımsız olarak zaten yemek hakkı bulunmamakta…
Fuar’dan Meslek Fabrikası’na, Halkapınar’dan Oğuzlar’a, Adnan Saygun Sanat Merkezi’nden Akdeniz Akademisi’ne merkezi noktalara görece “yakın” işyerlerindeki çalışanların ise bu formlara verdikleri yanıtlar olumlu bile olsa fiziksel engellerden dolayı yemek hakkı bulunmamakta…
Peki; yemek haksa ve haklar geneli kapsıyorsa çoğunluk neden bu haktan mahrum? Birbirine eşit statüde olanların eşit biçimde faydalanamadığı, herkese genelleştirilememiş imkânlar hak olarak değerlendirilebilir mi?
Yemekhane formülü ile ilgili ne demiştik?
Yemek-ulaşım-kreş gibi temel bir takım haklar konusunda aralıksız, eylemli ve fiili bir mücadele yürüten KESK’e bağlı Tüm Bel-Sen I No’lu Şube’nin emekçileri olarak aylardır söylüyoruz.
14 Nisan’da Büyükşehir idaresi ve yetkilendirilmiş sendika arasında sessiz sedasız bağıtlanan ve işverenin elinden çıkma toplu sözleşmenin imzalanması öncesinde Mart ayında şöyle demiştik:
“Yarattığımız basıncın etkisi ile ortaya çıkan bu "çözüm" ne ölçüde "çözüm"?
Genel Sekreter Yardımcıları ile haftalar önce yaptığımız görüşmelerde dile getirilen yemekhaneler açılması formülü Belediye emekçilerinin bütününün ihtiyaçlarına yanıt üretmekten uzaktır. Bu çözüm daha baştan sorunlara gebe "sorunlu bir çözümdür". Nitekim son üç aydır bir yemek uygulamasının sürdüğü İtfaiye birimlerinde idare neredeyse sözleşmenin feshi noktasına gelmiştir. Dolayısı ile hâlihazırdaki uygulamaları pek de iç açıcı olmayan bir çözümü "yeni bir zafer daha" diye sunanlar, bir mücadeleyi örmek bir yana yükseltilmesi gereken bir mücadelenin önüne geçiyor.
Toplu sözleşmenin ardından ise Nisan ayında şu değerlendirmeyi yapmıştık:
TİS süreci “yemek” konusunda işverenin kendi bulduğu ve daha baştan sorun yaratmaya gebe, sorunlu bir çözümden medet umulması ile sonuçlanmıştır.
"Yemekhane çözümü” hali hazırda İtfaiye Dairesi Başkanlığı örneğinde olduğu gibi emekçilerin sorununu çözmekten uzaktır. Yemek konusundaki çözüm bellidir. İzmir’in 30 ilçesine dağılmış yüzlerce hizmet birimindeki binlerce arkadaşımızın yemek talebinin eşit ve hakkaniyetli bir biçimde karşılanması açısından ortada akılcı, gerçekçi, sürdürülebilir tek çözüm vardır; yemek kartı verilmesi. Bunu dile getirmeyen, herhangi bir metninde yer vermeyen, bunu başa yazmayanların bunu söküp alması elbette mümkün değildir. İşverenin sığındığı, yetkili sendikanın da kendi durumunu mazur göstermek için yaydığı yemek kartı uygulamasının önünde yasal engeller olduğu hurafesi ise gerçekleri yansıtmamaktadır. Konuya ilişkin yargı kararları ve mevcut uygulamalar aksini göstermektedir.
Yemek bir haksa, neden herkese hak değil?
Bugün başlayan uygulama aylardır tarif ettiğimiz gibi daha baştan eşitsizlik yaratarak, faydalananların bile içine sinmeyen biçimde, gelecekte de işleyişle ilgili bir dizi soruna gebe olarak başlamıştır.
Biz tüm çalışanların erişebildiği, eşit koşullarda, ucuz, sağlıklı bir şekilde bu haktan faydalanmasından yanayız. Ve bu hakkın şu ya da bu kesimin faydalandığı bir ayrıcalığa dönüşmesi ihtimaline, emekçileri bölen bir uygulama haline gelmesine razı değiliz.
“Yemek Hakkı” Sorgulanamaz!
Tüm Bel-Sen olarak hiçbir işyerinde, ESHOT, İtfaiye yahut Eşrefpaşa’da sıcak yemek yahut yemekhane uygulamalarına karşı çıkmadık. Ama her defasında bu ve benzer uygulamaların daha baştan ciddi adaletsizlikler, ciddi sorunlar doğuracağına işaret ettik.
Tüm bu tespitlerimize rağmen Büyükşehir İdaresi bu “sorunlu çözümü” emekçilere reva görmüş, yetkilendirdiği sendika da bunun mazeretçisi-izahatçısı rolüne soyunmuştur.
Büyükşehir ve bağlı kuruluşlarındaki emekçiler yemek konusunda herkesin eşit ölçüde faydalandığı türden bir çözüme muhtaçtır. Bunun tek yolu yemek kartı (Multinet-Ticket-Sodexo vb.) verilmesidir. Bunun önünde yasal bir engel yoktur. Pek çok büyükşehir belediyesinde ve İzmir’de ki çevre ilçe belediyelerinde( Karşıyaka, Konak, Karabağlar gibi ) genelinde pek çok ilçe belediyesinde nakti yemek kartı uygulaması fiili olarak sürmektedir. Yemek kartı verilmesinin önünde herhangi bir yasal engel olmadığı, Sayıştay Temyiz Kurulunun 26/01/2016 tarih 2016-41378 sayılı kararı ile belirtilmiştir.
Tek Gerçekçi Çözüm Nakti Yemek Kartı! Yemek Kartı İstiyoruz!
Bugün yetkilendirilmiş sendikanın bile itiraf ettiği gerçek, işverenin dayattığı, yetkiyi korumak adına çalışanlara yanılsamalarla sunduğu yemekhane çözümü sorunludur, daha ciddi sorunlar yaratmaya adaydır.
Biz açılan her yemekhanede, bu konuda atılan her adımda yarattığımız basıncın, emekçilerin ses ve itirazlarını eylemli biçimde dillendirmemizin izini görüyoruz. Bu yemekhanelerin işleyişlerinin takipçisi olup, sağlıklı, elverişli koşullarda sürmesi için denetlemeye devam edeceğiz.
Ama herkes için, tüm kamu emekçileri için, gerçek bir hak ve kazanıma dönüşünceye dek, bu sorunun tek akılcı çözümünün yemek kartı uygulaması olduğunu eylemli-faaliyetli bir mücadele ile göstermeyi sürdüreceğiz.
Çünkü ancak yıllardan beri “kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz!” diyenler tek bir arkadaşımızı dahi gözden çıkartmadan, kimseyi geride bırakmadan bir çözüm yaratabilir.
Not: Ekte yemek hakkına ilişkin sayıştay kararı bulunmaktadır.
YEMEK KARTI-ULAŞIM KARTI İÇİN MÜCADELEYİ BÜYÜTELİM!
TÜM BEL SEN İZMİR 1NOLU ŞUBE YÜRÜTME KURULU
